﻿दूतघटोत्कचम्/NP

पात्रपरिचयः/NP
पुरुषाः/NP
धृतराष्ट्रः/NS -/PUNC दुर्योधनस्य/NS पिता/NP
भटः/NP -/NP जयत्रातनामा/NP
दुर्योधनः/NS -/PUNC धृतराष्ट्रस्य/NS ज्येष्ठपुत्रः/NP  कुरुराजः/NV
दुश्शासनः/NS -/PUNC दुर्योधनस्य/NS भ्राता/NP
शकुनिः/NS -/PUNC दुर्योधनस्य/NS  मातुलः/NP
घटोत्कचः/NP -/PUNC हिडिम्बाभीमयोः/NP पुत्रः/NP


स्त्रियः/NP
गान्धारी/NS -/PUNC दुर्योधनस्य/NS माता/NP
दुश्शला/NS  -/PUNC दुर्योधनस्य/NS  भगिनी/NP,/PUNC  जयद्रथस्य/NS  पत्नी/NP
प्रतिहारी/NP -/PUNC द्वारपालिका/NP
दूतघटोत्कचम्/NP
(/PUNC नान्द्यन्ते/NP ततः/A प्रविशति/KP सूत्रधारः/NP )/PUNC
सूत्रधारः---/PUNC
नारायणः/NP त्रिभुवनैकपरायणः/NV  वः/SN
पायात्/KP उपायशतयुक्तिकरः/NP सुराणाम्/NP |/PUNC
लोकत्रयाविरतनाटकतन्त्रवस्तु/NP -/PUNC
प्रस्तावनप्रतिसमापनसूत्रधारः/NP ||/PUNC 1/PUNC ||/PUNC
(/PUNC परिक्रम्य/KKS )/PUNC एवम्/AUD आर्यमिश्रान्/NP विज्ञापयामि/KP |/PUNC अये/ABS  किम्/AP नु/A खलु/A मयि/SN विज्ञापनव्यग्रे/NP शब्दः/NP  इव/A श्रूयते/KP |/PUNC अङ्ग/NP !/PUNC पश्यामि/KP |/PUNC 
(/PUNC नेपथ्ये/NP )/PUNC
भो/ASMB भो/DV  निवेद्यताम्/KN निवेद्यताम्/KN तावत्/A |/PUNC 
सूत्रधारः/NP ---/PUNC भवतु/KP |/PUNC विज्ञातम्/KP |/PUNC एषः/SN खलु/A संशप्तकानीकनिवाहिते/NV जनार्दनसहाये/NP धनञ्जये/NP तदनन्तरम्/NP उपगतभीष्मवधामर्षितैः/NV धार्तराष्ट्रैः/NP परिवार्य/KKS निपातितः/KN कुमारः/NV अभिमन्युः/NP |/PUNC तथा/AVK हि/AVK -/PUNC 
यान्ति/KP अर्जुनप्रत्यभियानभीताः/NV 
यतः/A अर्जुनः/NP ताम्/SN  दिशम्/NP ईक्षमाणाः/NV |/PUNC
नराधिपाः/NP स्वानि/NP निवेशनानि/NP
सौभद्रबाणाङ्कितनष्टसंज्ञाः/NV ||/PUNC 2/PUNC ||/PUNC
(/PUNCनिष्क्रान्तः/KN |/PUNC )/PUNC
||/PUNC इति/A स्थापना/NP ||/PUNC

(/PUNC ततः/A प्रविशति/KP भटः/NP )/PUNC
भटः---/PUNC भो/ASMB भो/DV निवेद्यताम्/KP तावत्/SSN पुत्रशतश्लाघ्यबान्धवाय/NV विज्ञानविस्तारितविनयाचारदीर्घचक्षुषे/NV महाराजाय/NV धृतराष्ट्राय/NP |/PUNC एषः/SN  खलु/A 
योधस्यन्दनवाजिवारणवधैः/NV विक्षोभ्य/KKS राज्ञाम्/NP बलम्/NP  
बालेन/NP अर्जुनकर्म/NP येन/SN समरे/NP लीलायता/NP दर्शितम्/KP |/PUNC 
सौभद्रः/NP सः/SNV  रणे/NP नराधिपशतैः/NP वेगागतैः/NP सर्वशः/NP
खे/NP शक्रस्य/NP पितामहस्य/NP सहसा/A एव/A उत्सङ्गम्/KN आरोपितः/KP ||/PUNC 3/PUNC ||/PUNC
(/PUNC ततः/A प्रविशति/KP धृतराष्ट्रः/NS  गान्धारी/NS दुःशला/NS  प्रतिहारी/NP च/APY |/PUNC )/PUNC
धृतराष्ट्रः/NS ---/PUNC कथम्/AP  नु/A भोः/ABS !/PUNC 
केन/SN एतत्/SN श्रुतिपथदूषणम्/NP  कृतम्/KN   मे/SN 
कः/SN अयम्/SN  मे/SN प्रियम्/NP इति/A विप्रियम्/NP  ब्रवीति/KP |/PUNC 
कः/SN अस्माकम्/SN शिशुवधपातकाङ्कितानाम्/NP  
वंशस्य/NP क्षयम्/NP अवघोषयति/KP अभीतः/NV ||/PUNC 4/PUNC ||/PUNC
गान्धारी/NS -/PUNC महाराअ/AB !/PUNC अत्थि/AB उण/AB जाणीअदि/AB केवलं/AB पुत्तसंखअकारओ/AB कुलविग्गहो/AB भविस्सिदि/AB त्ति/AB |/PUNC [/PUNC महाराज/NP !/PUNC अस्ति/KP पुनः/A ज्ञायते/KP केवलम्/NP  पुत्रसंक्षयकारकः/NV कुलविग्रहः/NP  भविष्यति/KP इति/A |/PUNC ]/PUNC 
धृतराष्ट्रः/NS ---/PUNC गान्धारि/NS !/PUNC  ज्ञायते/KP |/PUNC 
गान्धारी/PUNC ---/PUNC महाराअ/AB कदा/AB णु/AB खु/AB |/PUNC [/PUNC महाराज/NP !/PUNC कदा/A नु/A खलु/A |/PUNC ]/PUNC 
धृतराष्ट्रः/NS ---/PUNC गान्धारि/NS !/PUNC  शृणु/KP
अद्य/A अभिमन्युनिधनात्/NP जनित/KN प्रकोपः/NP
सामर्षकृष्णधृतरश्मिगुणप्रतोदः/NP |/PUNC 
पार्थः/NS  करिष्यति/KP तदुग्रधनुःसहायः/NP
शान्तिम्/NP  गमिष्यति/KP विनाशम्/NP अवाप्य/KKS लोकः/NP ||/PUNC 5/PUNC ||/PUNC
गान्धारी/NS -/PUNC हा/AB वच्छ/AB अभिमञ्ञो/AB !/PUNC ईदिसे/AB वि/AB णाम/AB पुरुसखअकारए/AB कुलविग्गहे/AB वत्तमाणे/AB बालभावणिमज्जणं/AB अम्हाणं/AB भग्गकमेण/AB करअंतो/AB कहिं/AB दाणिं/AB पोतअ/AB !/PUNC गदोसि/AB |/PUNC [/PUNC हा/ABS वत्स/NP अभिमन्यो/NP !/PUNC  ईदृशे/ASD अपि/A नाम/NP पुरुषक्षयकारके/NP कुलविग्रहे/NP वर्तमाने/NP बालभावनिमज्जनम्/NP अस्माकम्/SN भाग्यक्रमेण/NP कुर्वन्/KN कुत्रेदानीम्/A  पौत्रक/NP !/PUNC गतः/KN असि/KP |/PUNC ]/PUNC 
दुःशलाः/NS ---/PUNC जेण/AB दाणि/AB वहूए/AB उत्तरा/AB वेधव्वं/AB दाइदं/AB ,/PUNC तेण/AB अत्तणो/AB जुवदिजणस्सवेधव्वमादिट्ठ/AB |/PUNC (/PUNC येन/SN इदानीम्/A वध्वै/KP उत्तरायै/NP वैधव्यम्/NP  दापितम्/KN ,/PUNC तेनात्मनः/SN  युवतिजनाय/NP वैधव्यम्/KN आदिष्टम्/KP |/PUNC )/PUNC
धृतराष्ट्रः/NS ---/PUNC अथ/A केन/SN एषः/SN  व्यसनार्णवस्य/NP सेतुबन्धः/NP कृतः/KN |/PUNC 
भटः/NP ---/PUNC महाराज/NP !/PUNC  मया/SN |/PUNC 
धृतराष्ट्रः/NS ---/PUNC कः/AP  भवान्/SN |/PUNC 
भटः/NP ---/PUNC महाराज/NP !/PUNC  ननु/A जयत्रातः/NS अस्मि/KP |/PUNC 
धृतराष्ट्रः/NS ---/PUNC जयत्रात/NS !/PUNC 
केन/SN अभिमन्युः/NS निहतः/KN 
कस्य/SN जीवितम्/NP अप्रियम्/NV |/PUNC 
पञ्चानाम्/SMK  पाण्डवाग्नीनाम्/NP 
आत्मा/NP केन/SN इन्धनीकृतः/KN ||/PUNC 6/PUNC ||/PUNC
भटः/NP ---/PUNC महाराज/NP !/PUNC  बहुभिः/NP किल/A पार्थिवैः/NP समागतैः/KN निहतः/KN कुमारः/NV अभिमन्युः/NS |/PUNCस्यात्/KP  तु/KP जयद्रथः/NS  निमित्तभूतः/NP |/PUNC 
धृतराष्ट्रः/NS ---/PUNC हन्त/NP जयद्रथः/NS  निमित्तभूतः/NP |/PUNC 
भटः/NP ---/PUNC महाराज/NP जयद्रथः/NS   निहतः/KN |/PUNC 
(/PUNC तत्/SN श्रुत्वा/KKS दुःशला/NS रोदिति/KP |/PUNC )/PUNC
धृतराष्ट्रः/NS ---/PUNC का/SN एषा/SN रोदिति/KP |/PUNC 
प्रतीहारी/NP ---/PUNC महाराअ/AB !/PUNC भट्टिदारिआ/ABS दुस्सला/AB |/PUNC (/PUNC महाराज/NP !/PUNC भर्तृदारिका/NP  दुःशला/NS |/PUNC )/PUNC
धृतराष्ट्रः/NS ---/PUNC वत्से/NP अलम्/AN अलम्/AN  रुदितेन/NP |/PUNC पश्य/KP ,/PUNC 
भर्तुः/NP ते/SN नूनम्/NV अत्यन्तम्/NV 
अवैधव्यम्/KN  न/AN रोचते/KP |/PUNC 
येन/SN गाण्डीविबाणानाम्/NP 
आत्मा/NP लक्षीकृतः/KN स्वयम्/NP ||/PUNC 7/PUNC ||/PUNC
दुःशला/NS ---/PUNC तेण/AB हि/AB अणुजाणादु/AB मं/AB तादो/AB ,/PUNC अहं/AB वि/AB गमिस्सं/AB वहूए/AB उत्तराए/AB सआसं/AB |/PUNC (/PUNC तेन/SN हि/A अनुजानात्/NP माम्/SN  तातः/NP ,/PUNC  अहम्/SN अपि/A गमिष्यामि/KP वध्वा/KKS उत्तरायाः/NS सकाशम्/NP |/PUNC )/PUNC
धृतराष्ट्रः/NS ---/PUNC वत्से/NP  किम्/AP अभिधास्यसि/KP |/PUNC 
दुःशला/NS ---/PUNC ताद/AB !/PUNC  एवं/AB च/AB भणिस्सं/AB  -/PUNC अज्जकालिअं/ABS च/AB दे/AB वेसग्गहणं/AB अहं/AB वि/AB उवधारइस्सामि/AB त्ति/AB |/PUNC (/PUNC तात/NP !/PUNC एवम्/A  च/AVK भणिष्यामि/KP ---/PUNC अद्यकालिकम्/NP  च/A ते/SN वेषग्रहणम्/NP अहम्/SN अपि/A उपधारयिष्याम्/KP इति/AUD |/PUNC )/PUNC
गान्धारी/NS ---/PUNC पुत्तिए/AB !/PUNC मा/AB मा/AB अमंगलं/AB भणाहि/AB |/PUNC जीवदि/AB खु/AB दे/AB भर्ता/AB (/PUNC पुत्रिके/AB !/PUNC मा/AN खलु/A ,/PUNC  मा/DV खलु/DV अमङ्गलम्NP  भण/KP |/PUNC जीवति/KP खलु/A  ते/SN भर्ता/NP |/PUNC )/PUNC
दुःशला/NS ---/PUNC अम्ब/AB !/PUNC कुदो/AB मे/AB एत्तिआणि/AB भाअधेआणि/AB |/PUNC जणद्दणसहाअस्सधणंजअस्स/AB विप्पिअं/AB करिअ/AB को/AB हि/AB णाम/AB जीविस्सदि/AB  |/PUNC (/PUNC अम्ब/NP !/PUNC कुतः/A मे/SN एतावन्ति/NV भागधेयानि/NP |/PUNC जनार्दनसहायस्य/NP धनञ्जयस्य/NP  विप्रियम्/Np  कृत्वा/KKS कः/SN  हि/A नाम/NP जीविष्यति/KP |/PUNC ]/PUNC 
धृतराष्ट्रः/NS ---/PUNC सत्यम्/NP  आह/KP तपस्विनी/NV दुश्शला/NP |/PUNC कुतः/A ,/PUNC 
कृष्णस्य/NP अष्टभुजोपधानरचिते/KN यः/NP अङ्के/NP विवृद्धः/NP चिरम्/NV  
यः/SN  मत्तस्य/NV हलायुधस्य/NP भवति/KP प्रीत्या/KN द्वितीयः/SMK  मदः/NP |/PUNC 
पार्थानाम्/NS  सुरतुल्यविक्रमवताम्/NP  स्नेहस्य/NP यम्/NS  भाजनम्/NP  
तम्/SN  हत्वा/KKS कः/AP  इह/A उपलप्स्यति/KP चिरम्/NP  स्वैः/NP दुष्कृतैः/NP जीवितम्/NP ||/PUNC 8/PUNC ||/PUNC
जयत्रात/NS !/PUNC  अथ/A तदवस्थम्/NV  पुत्रम्/NP  दृष्ट्वा/KKS किम्/AP  प्रतिपन्नम्/NP  तेन/SN गाण्डीवधन्वना/NP |/PUNC 
भटः/NP ---/PUNC महाराज/NP !/PUNC  किम्/AP  वा/A अर्जुनसमीपे/NP वृत्तम्/NP एतत्/SNV |/PUNC 
धृतराष्ट्रः/NS ---/PUNC कथम्/AP अर्जुनः/NS  अपि/A न/AN तत्र/A आसीत्/KP |/PUNC 
भटः/NP ---/PUNC महाराज/NP !/PUNC  अथ/A किम्/AP |/PUNC 
धृतराष्ट्रः/NS ---/PUNC कथम्/AP इदानीम्/A  वृत्तम्/NP एतत्/SNV |/PUNC 
भटः/NP ---/PUNC श्रूयताम्/KN ---/PUNC संशप्तकानीकनिवाहिते/KN जनार्दनसहाये/NP धनञ्जये/NP सः/SN  बालभावात्/NP अदृष्टदोषः/NV संग्राममवतीर्णः/KN कुमारः/NV अभिमन्युः/NP |/PUNC 
धृतराष्ट्रः/NS ---/PUNC हन्त/NP युक्तरूपः/Np अस्य/SN वधः/KN |/PUNC कः/SN  हि/A संनिहितशार्दूलाम्/NP  गुहाम्/NP  धर्षयितुम्/KKS  शक्तः/KN |/PUNC अथ/A शेषाः/NV पाण्डवाः/NS किम्/AP अनुतिष्ठन्ति/KP |/PUNC 
भटः/NP ---/PUNC महाराज/NP !/PUNC  श्रूयताम्/KP |/PUNC
चिताम्/NP  न/AN तावत्/NP  स्वयमस्य/NP देहम्/NP 
आरोपयन्ति/KP अर्जुनदर्शनार्थम्/NP |/PUNC 
तेषाम्/SN  च/A नामानि/NP उपधारयन्ति/KP 
यैः/SN तस्य/SN गात्रे/NP प्रहृतम्/KN  नरेन्द्रैः/NP ||/PUNC 9/PUNC ||/PUNC 
धृतराष्ट्रः/NP ---/PUNC गान्धारि/NS !/PUNC तत्/SN आगम्यताम्/KP |/PUNC गड्गाकूलम्/NP एव/A यास्यावः/KP |/PUNC 
गान्धारी/NS ---/PUNC महाराअ/AB !/PUNC णं/AB तहिं/AB गाहामो/AB |/PUNC (/PUNC महाराज/NP !/PUNC  ननु/A तत्र/A गाहावहे/NP |/PUNC )/PUNC
धृतराष्ट्रः/NS ---/PUNC गान्धारि/NS !/PUNC  शृणु/KP |/PUNC 
अद्य/A एव/A दास्यामि/KP जलम्/NP  हतेभ्यः/NP 
स्वेन/SNV अपराधेन/NP तव/SN आत्मजेभ्यः/NP |/PUNC 
न/AN तु/A अस्मि/KP शक्तः/KN सलिलप्रदानैः/NP 
कर्तुम्/KKS  नृपाणाम्/NP  शिबिरोपरोधम्/NP ||/PUNC 10/PUNC ||/PUNC
(/PUNC ततः/A प्रविशति/KP दुर्योधनः/NS  दुश्शासनः/NS शकुनिः/NS च/APY |/PUNC )/PUNC
दुर्योधनः/PUNC ---/PUNC वत्स/NV  दुश्शासन/NS !/PUNC
यातः/KN अभिमन्युनिधनात्/NP स्थिरताः/NP  विरोधः/NP
प्राप्तः/KN  जयः/NP प्रचलिता/NV रिपवः/NP  निरस्ताः/NP |/PUNC 
उन्मूलितः/KN अस्य/SN च/AVK मदः/NP  मधुसूदनस्य/NP
लब्धः/KN  मया/SN अद्य/A समम्/NV अभ्युदयेन/NP शब्दः/NP ||/PUNC 11/PUNC ||/PUNC
दुश्शासनः/NS ---/PUNC अहो/ABS नु/A खलु/A
रुद्धाः/NV पाण्डुसुताः/NP  जयद्रथबलेन/NP आक्रम्य/KKS शत्रोः/NP बलम्/NP 
सौभद्रे/NS विनिपातिते/NP शरशतक्षेपैः/NP द्वितीये/SMK अर्जुने/NS |/PUNC
प्राप्तैः/NV च/AVK व्यसनानि/NP भीष्मपतनात्/NP अस्माभिः/SN अद्य/A आहवे/NP
तीव्राः/NV शोकशराः/NP कृताः/KN खलु/A मनसि/NP एषाम्/SN  सुतोत्सादनात्/NP ||/PUNC 12/PUNC ||/PUNC
शकुनिः/PUNC ---/PUNC
जयद्रथेन/NS अद्य/A महत्कृतम्/KN  रणे/NP 
नृपैः/NP  असंभावितम्/KN अत्मपौरुषम्/NP |/PUNC
प्रसह्य/KKS तेषाम्/SN  यत्/A अनेन/SN संयुगे/NP 
समम्/NP सुतेन/NP अप्रतिमम्/KP  हृतम्/KN यशः/NP ||/PUNC 13/PUNC ||/PUNC
दुर्योधनः/NS ---/PUNC मातुल/NP !/PUNC  इतः/A तावत्/SSN |/PUNC दुश्शासन/NS !/PUNC इतः/A तावत्/SSN |/PUNC तत्र/SN भवन्तम्/SN  तातम्/NP अभिवादयिष्यामः/KP |/PUNC 
शकुनिः/NS ---/PUNC वत्स/NV दुर्योधन/NS !/PUNC मा/AN मा/DV एवम्/AUD |/PUNC 
कामम्/NP  न/AN तस्य/SN रुचितः/kN कुलविग्रहः/NP अयम्/SN 
अस्मान्/SN च/AVK गर्हयति/KP सः/SN  प्रियपाण्डवत्वात्/KN |/PUNC
युद्धोत्थितैः/KN जयम्/NP अवाप्य/KP हि/A तुल्यरूपम्/NP 
एवम्/A  प्रहृष्टवदनैः/NV अभिगन्तुम्/KKS एनम्/SN ||/PUNC 14/PUNC ||/PUNC
दुर्योधनः/NS ---/PUNC मातुल/NP !/PUNC मा/AN मा/DV एवम्/A |/PUNC यथा/SSN तथा/SSN भवतु/KP |/PUNC तत्र/A भवन्तम्/SN  तातम्/NP अभिवादयिष्यामः/KP |/PUNC 
उभौ/SN ---/PUNC बाढम्/A |/PUNC (/PUNC परिक्रामतः/KN |/PUNC )/PUNC
दुर्योधनः/NS ---/PUNC तात/NP !/PUNC दुर्योधनः/NS अहम्/SN अभिवादये/KP |/PUNC 
दुश्शासनः/NS ---/PUNC तात/NP !/PUNC दुश्शासनः/NS  अहम्/SN अभिवादये/KP |/PUNC 
शकुनिः/NS ---/PUNC शकुनिः/NP अहम्/SN अभिवादये/KP |/PUNC 
सर्वेः/SN ---/PUNC कथम्/AP आशीर्वचनम्/NP  न/AN प्रयुज्यते/KP |/PUNC 
धृतराष्ट्रः/NS ---/PUNC पुत्र/NP !/PUNC कथम्/AP आशीर्वचनम्/NP इति/NP |/PUNC 
सौभद्रे/NS निहते/KN बाले/NP 
हृदये/NP कृष्णपार्थयोः/NP |/PUNC 
जीविते/KP निरपेक्षाणां/NP 
कथम्/AP आशीः/NP प्रयुज्यते/KP ||/PUNC 15/PUNC ||/PUNC
दुर्योधनः/NS ---/PUNC तात/NP !/PUNC किं/AP कृतः/KP अयम्/SN  संभ्रमः/NP |/PUNC 
धृतराष्ट्रः/NS ---/PUNC किं/AP कृतः/KN अयम्/SN  संभ्रमः/NP  इति/AUD |/PUNC
एका/SMK कुले/NP अस्मिन्/SN बहुपुत्रनाथे/NP 
लब्धा/KN सुता/NP पुत्रशतात्/NP विशिष्टा/NV |/PUNC
सा/SN बान्धवानाम्/NP  भवताम्/SN  प्रसादात्/NP  
वैधव्यम्/NP अश्लाघ्यम्/KN अवाप्स्यति/KP इति/AUD ||/PUNC 16/PUNC ||/PUNC   
दुर्योधनः/NS ---/PUNC तात/NP!/PUNC किम्/KP  च/AVK अत्र/A जयद्रथस्य/NS |/PUNC
धृतराष्ट्रः/NS ---/PUNC तेन/SN किल/A वरविदग्धेन/KN रुद्धाः/NV पाण्डवाः/NP
दुर्योधनः/NS ---/PUNC आः/ABS तेन/SN रुद्धाः/NP |/PUNC बहुभिः/NV खलु/A अन्यैः/SN
धृतराष्ट्रः/NS ---/PUNC भोः/ASMB !/PUNC कष्टम्/NP |/PUNC
बहूनाम्/NV  समवेतानाम्/NP 
एकस्मिन्/SN निर्घृणात्मनाम्/NP.
बाले/NV पुत्रे/NP प्रहरताम्/KN  
कथम्/AP  न/AN पतिता/KN भुजाः/NP ||/PUNC 17/PUNC ||/PUNC
दुर्योधनः/NS ---/PUNC तात/NP !/PUNC 
वृद्धम्/NV  भीष्मम्/NS  छलैः/KNV हत्वा/KKS 
तेषाम्/SN  न/AN पतिताः/KN  भुजाः/NP |/PUNC
हत्वा/KKS अस्माकम्/SN  पतिष्यन्ति/KP 
तम्/SN अबालपराक्रमम्/NP ||/PUNC 18/PUNC ||/PUNC
धृतराष्ट्रः/NS ---/PUNC वत्स/NS !/PUNC किम्/AP  भीष्मस्य/NS निपातनम्/KP अभिमन्योः/NS च/APY वधः/KP समः/NP |/PUNC
दुर्योधनः/PUNC ---/PUNC तात/SN !/PUNC कथम्/AP  न/AN समः/NP
धृतराष्ट्रः/NS ---/PUNC पुत्र/NP !/PUNC श्रूयताम्/KP 
स्वच्छन्दमृत्युः/NP निहतः/KN  हि/A भीष्मः/NS 
स्वेन/SN उपदेशेन/NP कृतात्मतुष्टिः/KN |/PUNC
अयम्/SN  तु/A बालः/NV कुरुवंशनाथः/NP 
छिन्नः/NV अर्जुनस्य/NS प्रथमः/AMK प्रवालः/NP ||/PUNC 19/PUNC ||/PUNC
दुश्शासनः/NS ---/PUNC तात/NP !/PUNC बालः/NP  न/AN बालः/NP  इति/ A |/PUNC अभिमन्युना/NS
धृतराष्ट्रः/NS ---/PUNC किम्/AP  किम्/DV  दुश्शासनः/NS   व्याहरति/KP |/PUNC
दुश्सासनः/NS ---/PUNC अथ/A किम्/AP
सर्वेषाम्/SN  नः/SN पश्यताम्/KP  युध्यताम्/KP  च/APY 
व्यायामोष्णम्/NP  गृह्य/KKS चापम्/NP करेण/NP |/PUNC
सूर्येण/NP इव/A अभ्यागतैः/KN अंशुजालैः/NP 
सर्वे/SN बाणैः/Np अङ्किताः/KN  भूमिपालाः/NP ||/PUNC 20/PUNC ||/PUNC
धृतराष्ट्रः/NS ---/PUNC कष्टम्/NP भो/ASMB !/PUNC
बालेन/NP एकेन/SMK तावत्/SSN भोः/ASMB !/PUNC  
सौभद्रेण/NS  ईदृशम्/ASD  कृतम्/KN |/PUNC
पुत्रव्यसनसन्तप्तः/NV 
पार्थः/NS  वः/SN किम्/AP  करिष्यति/KP ||/PUNC 21/PUNC ||/PUNC
दुर्योधनः/NS ---/PUNC किम्/AP  करिष्यति/KP |/PUNC
धृतराष्ट्रः/NS ---/PUNC तत्/SSN करिष्यति/KP यत्/SSN सावशेषायुषः/NP द्रक्ष्यथ/KP |/PUNC
दुर्योधनः/NS ---/PUNC तात/SN !/PUNC कः/SN  तावत्/SSN अर्जुनः/NS  नाम/NP |/PUNC
धृतराष्ट्रः/NS ---/PUNC पुत्र/NP !/PUNC अर्जुनम्/NS अपि/A न/AN जानीषे/KP |/PUNC
दुर्योधनः/NP ---/PUNC तात/SN !/PUNC  न/AN जाने/KP |/PUNC
धृतराष्ट्रः/NS ---/PUNC तेन/SN हि/A अहम्/SN अपि/A न/AN जाने/NP |/PUNC किंतु/A अर्जुनस्य/NS  बलवीर्यज्ञाः/NP बहवः/NV सन्ति/KP |/PUNC तान्/SN पृच्छ/KP |/PUNC
दुर्योधनः/NS ---/PUNC तात/NP !/PUNC  के/SN अर्जुनस्य/NS बलवीर्यज्ञाः/NP  मया/SN प्रष्टव्याः/KN |/PUNC 
धृतराष्ट्रः/NS ---/PUNC पुत्र/NP !/PUNC  श्रूयताम्/KN |/PUNC 
शक्रम्/NP  पृच्छ/KP पुरा/A निवातकवचप्राणोपहारार्चितम्/KN 
पृच्छ/KN अस्त्रैः/NP परितोषितम्/KN  बहुविधैः/NP कैरातरूपम्/NP  हरम्/NP |/PUNC 
पृच्छ/KP अग्निम्/NV  भुजगाहुतिप्रणयिनम्/KNV  यः/SN तर्पितः/KN खाण्डवे/NP
विद्यारक्षितम्/NP अद्य/A येन/SN च/AVK जितः/KN त्वम्/SN  पृच्छ/KP चित्राङ्गदम्/NS ||/PUNC 22/PUNC ||/PUNC
दुर्योधनः/NS ---/PUNC यदि/A  एतत्SN वीर्यम्/NV अर्जुनस्य/NS किम्/AP अस्माकम्/SN  बले/NP न/AN सन्ति/KP प्रतियोद्धारः/NP अर्जुनस्य/NS |/PUNC 
धृतराष्ट्रः/NS ---/PUNC पुत्र/NS !/PUNC के/SN ते/SN |/PUNC 
दुर्योधनः/NS ---/PUNC ननु/A  कर्णः/NS एव/A तावत्/SSN |/PUNC 
धृतराष्ट्रः/NS ---/PUNC अहो/ASMB हास्यः/NP खलु/A तपस्वी/NP कर्णः/NP |/PUNC 
दुर्योधनः/NP ---/PUNC केन/SN कारणेन/NP |/PUNC 
धृतराष्ट्रः/NS ---/PUNC श्रूयताम्/KN 
शक्रापनीतकवचः/NV अर्धरथः/NV प्रमादी/NV
व्याजोपलब्धविफलास्त्रबलः/NV  घृणावान्/NV |/PUNC
कर्णः/NP अर्जुनस्य/NP किल/A यास्यति/NP तुल्यभावम्/NP 
यदि/A अस्त्रदानगुरवः/NV  दहनेन्द्ररुद्राः/NV ||/PUNC 23/PUNC ||/PUNC
शकुनिः/NS ---/PUNC प्रभवति/KP भवान्/SN अस्मान्/SN अवधीरयितुम्/KKS |/PUNC
धृतराष्ट्रः/NS ---/PUNC शकुनिः/NS एष/SN व्याहरति/KP |/PUNC भोः/ASMB शकुने/NS !/PUNC
त्वया/SN हि/A यत्/SSN कृतम्/KN  कर्म/P 
सततम्/NV  द्यूतशालिना/NP|
तत्/SSN कुलस्य/NP अस्य/SN वैराग्निः/NP 
बालेषु/NP अपि/A न/AN शाम्यति/KP ||/PUNC 24/PUNC ||/PUNC
दुर्योधनः/NS ---/PUNC अये/ASMB 
भूमिकम्पः/KN सशब्दः/KN अयम्SN  
कुतः/A  नु/A सहसा/NP उत्थितः/KP |/PUNC
उल्काभिः/NP च/AVK पतन्तीभिः/KN 
प्रज्वालितम्/NP इव/A अम्बरम्/NP ||/PUNC 25/PUNC ||/PUNC
धृतराष्ट्रः/NS ---/PUNC पुत्र/NP !/PUNC एवम्/AUD मन्ये/KP,/PUNC
सुव्यक्तम्/KN  निहतम्/KN  दृष्ट्वा/KKS 
पौत्रम्/NP आयस्तचेतसः/NV |/PUNC
उल्कारूपाः/NP पतन्ति/KP एते/SN 
महेन्द्रस्य/NS  अश्रुबिन्दवः/NP ||/PUNC 26/PUNC ||/PUNC
दुर्योधनः/NS ---/PUNC जयत्रात/NS !/PUNC गच्छ/KP,/PUNC  पाण्डवशिबिरे/NP शङ्खपटहसिंहनादरवोन्मिश्रः/NP किं/AP कृतः/KN अयम्/SN  शब्दः/NP  इति/AUD ज्ञायताम्/KP |/PUNC
भटः/NP ---/PUNC यत्/SSN  आज्ञापयति/KP |/PUNC (/PUNC निष्क्रम्य/KKS प्रविश्य/KKS )/PUNC जयतु/KP महाराजः/NS |/PUNC संशप्तकानीकनिवाहितप्रतिनिवृत्तेन/NV धनञ्जयेन/NS निहतम्/KN  पुत्रम्/NP अङ्कस्थम्/NP अश्रुभिः/NP परिषिच्य/KKS जनार्दनावभर्त्सितेन/KN प्रतिज्ञातम्/NP  किल/A अनेन/SN |/PUNC 
दुर्योधनः/SN ---/PUNC किम्/AP इति/A किम्/DV इति/DV |/PUNC 
भटः/P ---/PUNC
तस्य/SN एव/A व्यवसायतुष्टहृदयैः/NV तद्विक्रमोत्साहिभिः/NV
तुष्टास्यैः/NP जितम्/NP इति/AUD अवेक्ष्य/KKS सहसा/NV नादः/NP प्रहर्षात्/NV कृतः/KN |/PUNC
आक्रान्ताः/NV  गुरुभिः/NP धराधरवरैः/NP संक्षोभितैः/NV पार्थिवैः/NP 
भूमिः/NP चागतसंभ्रमा/NV इव/A युवतिः/NP तस्मिन्/SN क्षणे/NP कम्पिता/KP ||/PUNC 27/PUNC ||/PUNC 
धृतराष्ट्रः/NP ---/PUNC
प्रतिज्ञासारमात्रेण/NP 
कम्पिता/KP इयम्/SN  वसुन्धरा/NP |/PUNC
सुव्यक्तम्/NV  धनुषि/NP स्पृष्टे/KN 
त्रैलोक्यम्/NP  विचलिष्यति/KP ||/PUNC 28/PUNC ||/PUNC
दुर्योधनः/NS ---/PUNC जयत्रात/NS !/PUNC किम्/AP अनेन/SN प्रतिज्ञातम्/KN|/PUNC
भटः/NP ---/PUNC
येन/SN मे/SN निहतः/KN पुत्रः/NP 
तुष्टिम्/NP  ये/SN च/AVK हते/KN गताः/KN |/PUNC
श्वः/SN सूर्ये/NP अस्तम्/SN असम्प्राप्ते/KN 
निहनिष्यामि/KP तान्/SN अहम्/SN ||/PUNC 29/PUNC ||/PUNC
इति/AUD |/PUNC
दुर्योधनः/NS ---/PUNC प्रतिज्ञाव्याघाते/NP किम्/AP  प्रायश्चित्तम्/NP |/PUNC 
भटः/NP ---/PUNC चितारोहणम्/NP  किल/A गाण्डीवेन/NP सह/A |/PUNC 
दुर्योधनः/NS ---/PUNC मातुल/NP !/PUNC चितारोहणम्/NP  चितारोहणम्/DV |/PUNC वत्स/NV दुश्शासन/NS !/PUNC  चितारोहणम्/NP  चितारोहणम्/DV |/PUNC वयम्/SN  अपि/A  तावत्/SSN प्रतिज्ञाव्याघाते/NP प्रयत्नम्/NP अनुतिष्ठामः/KP |/PUNC
धृतराष्ट्रः/NS ---/PUNC पुत्र/NP !/PUNC किम्/AP  करिष्यसि/KP |/PUNC
दुर्योधनः/NP ---/PUNC ननु/A सर्वाक्षौहिणीसन्दोहेन/NP  छादयिष्ये/KP जयद्रथम्/NS |/PUNC अपि/A च/AVK ,/PUNC 
द्रोणोपदेशेन/NP  यथा/SSN तथा/SSN अहम्/SN  
संयोजये/KP व्यूहम्/NP अभेद्यरूपम्/NP |/PUNC
खिन्नाशयाः/NV ते/SN सगजाः/NP सयोधाः/NP 
अप्राप्तकामाः/NV  ज्वलनम्/NP  विशेयुः/KP ||/PUNC 30/PUNC ||/PUNC
धृतराष्ट्रः/NS ---/PUNC
अपि/A प्रविष्टम्/KN धरणीम्/NP 
अपि/A आरूढम्/NP  नभस्थलम्/NP |/PUNC
सर्वत्र/SN अनुगमिष्यन्ति/KP 
शरासः/NP ते/SN कृष्णचक्षुषः/NP ||/PUNC 31/PUNC ||/PUNC
भटः/NP ---/PUNC 
क्रूरम्/NV एवम्/A  नरपतिम्/P 
नित्यम्/NP उद्यतशासनम्/NV |/PUNC
यः/SN कश्चित्/A परः/NP ब्रूयान्/KP 
न/AN तु/A जीवेत्/KP सः/SN  तत्क्षणम्/NP ||/PUNC 32/PUNC ||/PUNC
(/PUNC ततः/SN प्रविशति/KP घटोत्कचः/NP|/PUNC )/PUNC
घटोत्कचः/NS ---/PUNC एषः/SN भोः/ASMB !/PUNC
प्रयामि/KP सौभद्रविनाशचोदितः/KP 
दिदृक्षुः/NV अद्य/A अरिम्/NP अनार्यचेतसम्/NP |/PUNC
विचिन्तयन्/KNV चक्रधरस्य/NS शासनम्/NP 
यथा/SSN गजेन्द्रः/NP अङ्कुशशङ्कितः/KN  बलिम्/NP ||/PUNC 33/PUNC ||/PUNC
(/PUNC अधः/A  विलोक्य/KKS )/PUNC इदम्/SN अस्य/SN उपस्थानगृहद्वारम्/NP |/PUNC यावत्/SSN अवतरामि/KP |/PUNC
(/PUNC अवतीर्य/KKS )/PUNC आत्मना/NP एव/A आत्मानम्/NP  निवेदयिष्ये/KP |/PUNC भोः/ASMB !/PUNC
हैडिम्बः/NS अस्मि/KP घटोत्कचः/NS यदुपतेः/NP वाक्यम्/NP  गृहीत्वागतः/KN 
द्रष्टव्यः/KN अत्र/A मया/SN गुरुः/NP स्वचरितैः/NP दोषैः/NP गतः/KN शत्रुताम्/NP |/PUNC
दुर्योधनः/NS ---/PUNC
एहि/SN एहि/DV प्रविशस्व/KP शत्रुभवनम्/NP  कौतूहलम्/NP  मे/SN महत्/NP |/PUNC
धृष्टम्/NP  श्रावय/KP माम्/Sn  जनार्दनवचः/NP  दुर्योधनः/NS अहम्/SN  स्थितः/KP ||/PUNC 34/PUNC ||/PUNC
घटोत्कचः/NS ---/PUNC (/PUNC प्रविश्य/KKS )/PUNC अये/ASMB  अयम्/SN अत्र/A भवान्/SN  धृतराष्ट्र/NS |/PUNC अनार्यशतस्य/NP उत्पादयिता/KKS |/PUNC अयम्/SN  ननु/A ललितगम्भीराकृतिविशेषः/NP |/PUNC आश्चर्यम्/NP आश्चर्यम्/DV |/PUNC
वृद्धः/NV अपि/A अनाततवलीगुरुसंहतांसः/NV
श्रद्धेयरूपः/NV  इव/A पुत्रशतस्य/NP धृत्या/KN |/PUNC
मन्ये/NP सुरैः/NP त्रिदिवरक्षणजातशङ्कैः/NV 
त्रासात्/NP निमीलितमुखः/NV अत्र/A भवान्/SN हि/A  सृष्टः/KN ||/PUNC 35/PUNC ||/PUNC
(/PUNC उपसृत्य/KKS )/PUNC पितामह/NP,/PUNC अभिवादये/KP।/PUNC 
घटोत्कचः---/PUNC (/PUNC इत्यर्धोक्ते/KN )/PUNC न/AN न/DV अयम्/SN अक्रमः/NP |/PUNC युधिष्ठिरादयः/NP  च/AVK  मे/SN गुरवः/NP  भवन्तम्/SN अभिवादयन्ति/KP |/PUNC पश्चात्/A  घटोत्कचः/NS अहम्/SN अभिवादये/KP |/PUNC 
धृतराष्ट्रः/NS ---/PUNC एहि/Sn एहि/DV पुत्र/NP !/PUNC
न/AN ते/SN प्रियम्/NV  दुःखम्/NVइदम्/SN  मम/SN अपि/A
यत्/SN  भ्रातृनाशात्/NP  व्यथितः/KN तव/SN आत्मा/NP|/PUNC
इत्थम्/SN  च/AVK ते/SN न/AN अनुगतः/KN अयम्/SN अर्थः/NP 
मत्/SN पुत्र/NP दोषात्/NP कृपणीकृतः/KN अस्मि/KP ||/PUNC 36/PUNC ||/PUNC
घटोत्कचः/NS ---/PUNC अहो/ABS कल्याणः/NP खलु/A अत्र/A भवान्/SN |/PUNC कल्याणानाम्/NP   प्रसूतिम्/NP  पितामहम्/NP आह/KP भगवान्/NV चक्रायुधः/NS |/PUNC 
धृतराष्ट्रः/NS ---/PUNC (/PUNC आसनात्/NP उत्थाय//KKS |/PUNC )/PUNC कम्/SN आज्ञापयति/KP भगवान्/NV चक्रायुधः/NS |/PUNC
घटोत्कचः/NS ---/PUNC न/AN न/DV  |/PUNC आसनस्थेन/NP एव/A भवता/SN श्रोतव्यः/KN  जनार्दनस्य/NS सन्देशः/NP |/PUNC
धृतराष्ट्रः/NS ---/PUNC यत्/SN  आज्ञापयति/KP भगवान्/NV  चक्रायुधः/NS |/PUNC (/PUNC उपविशति/KP |/PUNC )/PUNC
घटोत्कचः/NS ---/PUNC पितामह/NP !/PUNC श्रूयताम्/KP  |/PUNC हा/ABS वत्स/NV अभिमन्यो/NS !/PUNC हा/ABS वत्स/NP कुरुकुलप्रदीप/NP!/PUNC हा/ABS वत्स/NV यदुकुलप्रवाल/NP !/PUNC तव/SN जननीम्/NP  मातुलम्/NP  च/APY माम्/SN अपि/A परित्यज्य/KN पितामहम्/NP  द्रष्टुम्/KKS आशया/NP स्वर्गम्/NP अभिगतः/KN असि/KP |/PUNC पितामह/NP एकपुत्रविनाशात्/KN अर्जुनस्य/NS तावत्/SSN ईदृशी/ASD खलु/A अवस्था/NP ,/PUNC का/SN पुनः/A  भवतः/SN भविष्यति/KP |/PUNC ततः/A क्षिप्रम्/NV इदानीम्/SN आत्मबलाधानम्/NP  कुरुष्व/KP |/PUNC यथा/A ते/SN पुत्रशोकसमुत्थितः/KN अग्नः/NP न/AN दहेत्/KP प्राणम्/NP अयम्/SN  हविः/NP  इति/A |/PUNC
धृतराष्ट्रः/NS ---/PUNC 
सक्रोधव्यवसायेन/NP 
कृष्णेन/NS  एतत्/SN उदाहृतम्/KN |/PUNC
पश्यामि/KP इव/A हि/A गाण्डीवी/NP 
सर्वक्षत्रवधे/NP धृतः/KN ||/PUNC 37/PUNC ||/PUNC
सर्वे/SN ---/PUNC अहो/ABS हास्यम्/NP अभिधानम्/NP |/PUNC
घटोत्कचः/NS ---/PUNC किम्/AP एतत्/SN हास्यते/KP |/PUNC
दुर्योधनः/NS ---/PUNC एतत्/SN हास्यते/KP |/PUNC
देवैः/NP मन्त्रयते/KP सार्धम्/NP 
सः/SNV  कृष्णः/NS जातमत्सरः/NP |/PUNC
पार्थेन/NS एकेन/SMK यः/SN  वेत्ति/KP 
निहतम्/KN  राजमण्डलम्/NP ||/PUNC 38/PUNC ||/PUNC
घटोत्कचः/NS ---/PUNC
हससि/KP त्वम्/KP अहम्/SN  वक्ता/NP 
प्रेषितः/KN चक्रपाणिना/NS |/PUNC
श्रावितम्/KN  पार्थकर्म/P इदम्/SN 
अहो/ABS युक्तम्/NP  तव/SN एव/A तु/A ||/PUNC 39/PUNC ||/PUNC
अपि/A च/AVK ,/PUNC भवता/SN अपि/A श्रोतव्यः/KN  जनार्दनसन्देशः/NP |/PUNC
दुश्शासनः/NV ---/PUNC मा/AN तावत्/SSN भोः/ASMB !/PUNC क्षत्रियावमानिन्/NV !/PUNC
पृथिव्याम्/NP  शासनम्/NP यस्य/SN 
धार्यते/KP सर्वपार्थिवैः/NP |/PUNC
सन्देशः/NP श्रोष्यते/KP अपि/A अन्यः/NP  
न/A राज्ञः/NP तस्य/SN सन्निधौ/NP ||/PUNC 40/PUNC ||/PUNC
घटोत्कचः/NS ---/PUNC कथम्/AP  दुश्शासनः/NS  व्याहरति/KP |/PUNC अरे/ASMB  दुश्शासन/NP !/PUNC अराजा/NV भवताम्/SN  चक्रायुधः/NS |/PUNC हे/ASMB  भोः/ABS !/PUNC
मुक्ताः/NP  येन/SN यदा/SSN पुरा/A नृपतयः/NP प्रभ्रष्टमानोच्छ्रयाः/NV
येन/SN अर्घ्यम्/NV  नृपमण्डलस्य/NP मिषतः/NP  भीष्माग्रहस्तात्/NP धृतम्/KN |/PUNC
श्रीः/NP यस्य/SN अभिरताः/NV  नियोगसुमुखी/NP श्रीवक्षशय्यागृहे/NP 
श्लाघ्यः/NP पार्थिवपार्थिवः/NP तव/SN कथम्/AP  राजा/NP न/AN चक्रायुधः/NS ||/PUNC 41/PUNC ||/PUNC
दुर्योधनः/NS ---/PUNC दुश्शासन/NS !/PUNC अलम्/AN  विवादेन/NP |/PUNC
राजा/NV वा/A यदि/A वा/A अराजा/NV 
बली/NV वा/A  यदि/A वा/A अबली/NV |/PUNC
बहुना/NP अत्र/A किम्/AP उक्तेन/NP 
किम्/AP आह/KP भवताम्/SN  प्रभुः/NP ||/PUNC 42/PUNC ||/PUNC
घटोत्कचः/NS ---/PUNC अथ/A किम्/AP अथ/DV किम्/DV |/PUNC प्रभु/NP एव/A त्रैलोक्यनाथः/NP  भगवान्/NV चक्रायुधः/NV |/PUNC विशेषतः/NP अस्माकम्/SN  प्रभुः/NP |/PUNC अपि/A च/AVK ,/PUNC
अवसितम्/KN अवगच्छ/KP क्षत्रियाणाम्/NP विनाशम्/NP 
नृपशतविनिचित्या/KN लाघवम्/NP  च/APY अस्तु/KP भूमेः/NP |/PUNC
न/AN हि/A  तनयविनाशात्/NP उद्यतः/KN अग्रास्त्रमुक्तैः/NP
समरशिरसि/NP कश्चित्/A फल्गुनस्य/NP अतिभारः/NP ||/PUNC 43/PUNC ||/PUNC
शकुनिः/NS ---/PUNC
यदि/A स्यात्/KP वाक्यमात्रेण/NP 
निर्जिता/KN इयम्/SN  वसुन्धरा/NP |/PUNC
वाक्ये/NP वाक्ये/DV यदि/A भवेत्/KP 
सर्वक्षत्रवधः/NP कृतः/KN ||/PUNC 44/PUNC ||/PUNC
घटोत्कचः/NS ---/PUNC शकुनिः/NS  एषः/SN  व्याहरति/KP |/PUNC भोः/ASMB शकुने/NS !/PUNC 
अक्षान्/NP विमुञ्च/KP शकुने/NS !/PUNC कुरु/KP बाणयोग्यम्/NP 
अष्टापदम्/NP  समरकर्मणि/NP युक्तरूपम्/NP |/PUNC
न/AN हि/A अत्र/A दारहरणम्/NP  न/AN च/AVK राज्यतन्त्रम्/NP 
प्राणाः/NP पणः/NP अत्र/A रतिः/NP उग्रबलैः/NP च/APY बाणैः/NP ||/PUNC 45/PUNC ||/PUNC
दुर्योधनः/NS ---/PUNC भो/ASMB भोः/DV !/PUNC प्रकृतिम्/NP  गतः/KN |/PUNC
क्षिपसि/KP वदसि/KP रूक्षम्/NP लङ्घयित्वा/KKS प्रमाणम्/NP 
न/AN च/AVK गणयसि/KP किञ्चित्/SN व्याहरन्/KKS दीर्घहस्तः/NP |/PUNC
यदि/A खलु/A तव/SN दर्पः/NP  मातृपक्षोग्ररूपः/NP 
वयम्/SN अपि/A खलु/A रौद्राः/NV राक्षसोग्रस्वभावाः/NV ||/PUNC 46/PUNC ||/PUNC
घटोत्कचः/NS ---/PUNC शान्तम्/NP  पापम्/NP |/PUNC राक्षसेभ्यः/NP अपि/A भवन्तः/SN  एव/A क्रूरतराः/NV |/PUNC कुतः/A ,/PUNC
न/AN तु/A जतुगृहे/NP सुप्तान्/KKS भ्रातॄन्/NP दहन्ति/KP निशाचराः/NP
शिरसि/NP न/A तथा/SSN भ्रातुः/NP पत्नीम्/NP  स्पृशन्ति/KP निशाचराः/NP |/PUNC
न/AN च/AVK सुतवधम्/NP  सङ्ख्ये/NP कर्तुम्/KKS  स्मरन्ति/KP निशाचराः/NP
विकृतवपुषः/NV अपि/A उग्राचाराः/NP  घृणा/NP न/A तु/A वर्जिता/KN ||/PUNC 47/PUNC ||/PUNC
दुर्योधनः/NS ---/PUNC
दूतः/NP खलु/A भवान्/SN प्राप्तः/KN 
न/A त्वम्/SN  युद्धार्थम्/NP आगतः/KP |/PUNC
गृहीत्वा/KKS गच्छ/KP सन्देशम्/NP 
न/AN वयम्/SN  दूतघातकाः/NP ||/PUNC 48/PUNC ||/PUNC
घटोत्कचः/NS ---/PUNC (/PUNC सरोषम्/NP )/PUNC किम्/AP  दूतः/NP  इति/A माम्/SN  प्रधर्षयसि/KP |/PUNC मा/AN तावत्/SSN  भोः/ASMB !/PUNC न/AN दूतः/NP अहम्/SN |/PUNC
अलम्/AN वः/SN व्यवसायेन/NP 
प्रहरध्वम्/NP समाहृताः/KKS |/PUNC
ज्याच्छेदात्/NP दुर्बलः/NV  न/AN अहम्/SN 
अभिमन्युः/NP इह/A स्थितः/KN ||/PUNC 49/PUNC ||/PUNC
महान्/NV एष/SN कैशोरकः/NP अयम्/SN  मे/SN मनोरथः/NP |/PUNC अपि/A च/AVK ,/PUNC
दष्टोष्ठः/NP मुष्टिम्/NP उद्यम्य/KKS 
तिष्ठति/KP एष/SN घटोत्कचः/NS |/PUNC 
उत्तिष्ठतु/KP पुमान्/NP कश्चित्/A 
गन्तुम्/KKS इच्छेत्/KP यमालयम्/NP ||/PUNC 50/PUNC ||/PUNC
(/PUNC सर्वे/SN उत्तिष्ठन्ति/KP |/PUNC )/PUNC
धृतराष्ट्रः/NS ---/PUNC पौत्र/NP घटोत्कच/NS !/PUNC मर्षयतु/KP मर्षयतु/DV भवान्/SN |/PUNC मद्वचनावगन्ता/NP भव/KP |/PUNC
घटोत्कचः/NS ---/PUNC भवतु/KP भवतु/DV पितामहस्य/NP वचनात्/NP |/PUNC दूतः/NP अहम्/SN अस्मि/Kp |/PUNC
तथा/SSN अपि/A हि/A न/AN शक्नोमि/KP रोषम्/NP  धारयितुम्/KKS |/PUNC किम्/AP इति/A विज्ञाप्यः/KN |/PUNC
दुर्योधनः/NS ---/PUNC आ/ABS कस्य/SN विज्ञाप्यम्/KN |/PUNC मद्वचनात्/NP एवम्/A  सः/SN  वक्तव्यः/KN ,/PUNC
किम्/AP  व्यर्थम्/NP  बहु/KV भाषसे/KP न/AN खलु/A ते/SN पारुष्यसाध्याः/KN  वयम्/SN 
कोपात्/NP न/AN अर्हसि/KP किञ्चित्/A एव/A वचनम्/NP  युद्धम्/NP  यदा/SSN दास्यसि/KP |/PUNC
निर्यामि/KP एषः/SN  निरन्तरम्/NP नृपशतच्छत्रावलीभिः/NP वृतः/KN 
तिष्ठ/KP त्वम्/SN  सह/A पाण्डवैः/NP प्रतिवचः/NP दास्यामि/KP ते/SN सायकैः/NP ||/PUNC 51/PUNC ||/PUNC
घटोत्कचः/NS ---/PUNC पितामह/NP !/PUNC एषः/SN  गच्छामि/KP |/PUNC
धृतराष्ट्रः/NS ---/PUNC पौत्र/NS !/PUNC गच्छ/KP ,/PUNC गच्छ/KP |/PUNC
घटोत्कचः/NS ---/PUNC भो/ASMB भो/DV राजानः/NP!/PUNC श्रूयताम्/KN  जनार्दनस्य/NS पश्चिमः/NP सन्देशः/NP |/PUNC
धर्मम्/NP  समाचर/KP कुरु/KP स्वजनव्यपेक्षाम्/NP 
यत्/SSN काङ्क्षितम्/KN  मनसि/NP सर्वम्/SN इह/A अनुतिष्ठ/KP |/PUNC
जात्या/NP उपदेशः/NP  इव/ASD पाण्डवरूपधारी/NP
सूर्यांशुभिः/NP समम्/ASD उपैष्यति/KP वः/SN कृतान्तः/NP ||/PUNC 52/PUNC ||/PUNC इति/A |/PUNC
(/PUNC निष्क्रान्ताः/KN सर्वे/SN |/PUNC )/PUNC
||/PUNC दूतघटोत्कचम्/NP  नाम/NP उत्सृष्टिकाङ्कम्/NP  समाप्तम्/KN ||/PUNC

